Erkenning kind: een juridische band met je baby

Wat is erkenning?

Erkenning van een kind is een verklaring om duidelijk te maken dat je een band van vaderschap, moederschap of meemoederschap hebt met een kind. Door een kind te erkennen, heb je dezelfde rechten en plichten rond de verzorging en opvoeding van je kind als je partner.

Erkennen doe je bij de gemeente, met toestemming van de moeder. Door erkenning ontstaat er een juridische band tussen jou en je kind.

Hierdoor ontstaan de volgende rechten en plichten:

• Je krijgt ouderlijk gezag, wat betekent dat je mee kunt beslissen over allerlei aspecten in het leven van je kindje.
• Jij en je kind worden elkaars wettelijke erfgenamen.
• Je kiest op het moment van erkenning de achternaam van je kind. Dit mag dus ook jouw achternaam zijn.

Voorwaarden erkenning

Als je je kindje wil erkennen, moet je voldoen aan de volgende voorwaarden:

• Er is geen wettelijk vermoeden van vaderschap of meemoederschap
• Je hebt toestemming van de moeder.
• Als je kind tussen de 12 en 18 jaar is, heb je ook toestemming van je kind nodig. Is je kind 18 jaar of ouder? Dan heb je alleen van hem toestemming nodig en dus niet van de moeder.

Waar en wanneer kan je je kind erkennen?

Je kan je kind erkennen in de gemeente waar je woont, waar de andere ouder woont of waar het kind geboren is. Erkenning kan op de volgende momenten:

Tijdens de zwangerschap

Dit wordt ook wel ‘de erkenning van de ongeboren vrucht’ genoemd. De aanstaande moeder moet mee of geeft een schriftelijke toestemming. Je hebt hiervoor een attest nodig met de vermoedelijke bevallingsdatum. Die kun je krijgen van je gynaecoloog.

Tijdens de aangifte van de geboorte

Als je kindje is geboren, kan je hem erkennen tijdens de aangifte van de geboorte. Dit kan wel alleen in de gemeente waar je baby geboren is. Als de moeder nog niet in staat is om mee te gaan, kan zij een schriftelijke toestemming geven.

Kind erkennen op een later moment

Je kan je kind ook erkennen als hij al ouder of meerderjarig is. Tot zijn 12e verjaardag heb je alleen de toestemming van de moeder nodig. Is hij tussen de 12 en 18 jaar? Dan heb je ook de toestemming van je kind nodig. Is hij ouder dan 18? Dan heb je alleen zijn toestemming nodig.

Erkenning bij geboorte in het buitenland

Als je kind in het buitenland wordt geboren, kan je hem erkennen bij de lokale autoriteiten van dat land, bijvoorbeeld bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. Houd er wel rekening mee dat niet iedere erkenning in het buitenland rechtsgeldig is in België.

Kosten erkenning

De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt een akte van erkenning op. Deze procedure is gratis. Aan een afschrift van de akte van erkenning zijn wel kosten verbonden. Bij de betreffende gemeente kan je navragen wat deze kosten zijn.

ouderlijk gezag

Als ouder heb je ouderlijk gezag over je kind. Door de erkenning krijgt je partner automatisch ouderlijk gezag. Ook als jullie niet met elkaar getrouwd zijn. Jullie zijn dan de wettelijke vertegenwoordigers van je kind.

Met het ouderlijk gezag kan je het vermogen van je kind beheren en rechtshandelingen verrichten in zijn naam. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het zetten van een handtekening of het voeren van een gerechtelijke procedure. Ook ben je zo automatisch de voogd van je baby.

Erkenning en gezag aanvragen door homostellen

Als twee vrouwen getrouwd zijn, dan krijgt de meemoeder automatisch een wettelijk vermoeden van meemoederschap. De meemoeder hoeft in dit geval het kind dus niet te erkennen. Als de meemoeder niet getrouwd is met de biologische moeder, dan moet de meemoeder het kind wel erkennen.

Bij twee mannen ligt erkenning helaas lastiger, omdat er voor de wet maximaal twee juridische ouders zijn. Aangezien de moeder automatisch gezag krijgt, kan dus maar één van de twee mannen het kind erkennen.

Willen de twee mannen gezamenlijk gezag? Dan moet de tweede vader het ouderlijk gezag verwerven via een adoptieprocedure. Daarmee gaat het juridisch ouderschap over van de geboortemoeder naar de wensvader.

Vaderschap gerechtelijk vaststellen

Als de biologische vader van het kind weigert het kind te erkennen of overlijdt voordat hij het kind heeft erkend, kunnen de moeder en/of het kind het vaderschap laten vaststellen door de rechtbank. Dit wordt de gerechtelijke vaststelling van het vaderschap (gvv) genoemd. Op deze manier kan het kind toch de wettelijke erfgenaam worden van de vader.

De moeder kan dit verzoek binnen 5 jaar na de geboorte van het kind doen. Als de identiteit van de vermoedelijke verwekker pas later bekend is, bijvoorbeeld na een DNA-onderzoek, kan de moeder het verzoek indienen tot maximaal 5 jaar nadat dit bekend is geworden. Voor het kind geldt geen maximale termijn voor het indienen van een verzoek voor gerechtelijke vaststelling.